Onderzoek naar verdozing van het landschap

Het aantal distributiecentra en datacentra is de laatste jaren explosief gegroeid. Ze staan als enorme, raamloze dozen in het landschap. En dat landschap is juist zo belangrijk voor recreatie, natuur en als vestigingsvoorwaarde. Bovendien is elke vierkante meter grond hard nodig voor de verduurzaming van de landbouw. Het College van Rijksadviseurs neemt het initiatief om deze ontwikkeling verder te onderzoeken.

Begin 2017 telde Nederland 28 miljoen vierkante meter aan logistiek vastgoed. En die groei zet door. Het totale vloeroppervlak van de distributiecentra is de afgelopen 5 jaar met 20% gestegen, mede veroorzaakt door de groeiende populariteit van het online shoppen. Naast distributiecentra groeien ook mega-kassencomplexen en datacenters, zoals het Google datacenter in de Eemshaven. Door de groei van online dataverkeer zal naar verwachting ook het oppervlakte aan datacenters verdubbelen in de komende jaren.

Ook in het Groene Hart zien we ze staan, in Waddinxveen distributie centrum LIDL, Zoetermeer bakkerij en distributie centrum Hoogvliet, Bodegraven transport centrum Koeman, Nieuwegein A27 in aanbouw te koop.   zie  voorbeeld Bodegraven op de atlaskaart

 

bron: College van Rijksadviseurs, 09/04/19

Onderzoek naar verdozing van het landschap

Het aantal distributiecentra en datacentra is de laatste jaren explosief gegroeid. Met name de super oversized distributiecentra, ook wel XXL DC’s genoemd, zijn populair. Met oppervlaktes van zo’n 40 duizend vierkante meter of meer staan ze als enorme, raamloze dozen in het landschap. En dat landschap is juist zo belangrijk voor recreatie, natuur en als (internationale) vestigingsvoorwaarde. Bovendien is elke vierkante meter hard nodig voor de verduurzaming van de landbouw. Het College van Rijksadviseurs neemt het initiatief om deze ontwikkeling verder te onderzoeken.

Verdozing van het landschap

De snelle groei van de XXL DC’s is het meest zichtbaar in Noord-Brabant, waar logistieke hotspot Tilburg-Waalwijk de nationale koploper is. Begin 2017 telde Nederland maar liefst 28 miljoen vierkante meter aan logistiek vastgoed. En die groei zet door. Het totale vloeroppervlak van de distributiecentra is de afgelopen vijf jaar met twintig procent gestegen, mede veroorzaakt door de groeiende populariteit van het online shoppen. Naast distributiecentra groeien ook mega-kassencomplexen en datacenters, zoals het Google datacenter in de Eemshaven. Door de groei van online dataverkeer zal naar verwachting ook het oppervlakte aan datacenters verdubbelen in de komende jaren.

Verdozing

Die opmars baart zorgen. Afgelopen jaar werd deze trend steeds vaker in de media gesignaleerd. Het woord ‘verdozing’ is al eens tot woord van de dag gekozen. Rijksbouwmeester Floris Alkemade uitte ook zijn zorgen in een interview in Trouw: “Prachtige uitzichten staan onder druk. Wij zien dit als een bedreiging van het Nederlandse landschap, zeker omdat er vaak geen coördinatie is geweest voordat zo’n doos wordt neergezet.”

Ook landschapsarchitect Adriaan Geuze gaf recent aan in een uitzending van Nieuwsuur in paniek te raken door de snelle uitbreiding van bedrijventerreinen vol hallen: “Chinese toestanden… En het houdt niet op!”

Verkenning en ontwerpend onderzoek

Om meer zicht te krijgen op wat er nu precies gebeurt, wat er nog in de pijplijn zit, wat de trends zijn, wat precies de ruimtelijke impact is van de verdozing, welke sturingsmechanismen er zijn en wat we kunnen doen om deze ontwikkeling in goede banen te leiden, is het College van Rijksadviseurs een onderzoekstraject gestart. Na een succesvolle expert-meeting, waarin experts vanuit diverse disciplines de ontwikkelingen belichtten, heeft het College van Rijksadviseurs Stec Groep: een adviesbureau met marktexpertise in logistiek, gevraagd om een trendverkenning uit te voeren. Deze verkenning vormt de input van een ontwerpend onderzoek, dat zal worden uitgevoerd door Rademacher en De Vries. Na de zomer worden de uitkomsten hiervan gepresenteerd.

4 reacties op “Onderzoek naar verdozing van het landschap
  1. Ad de Kort schreef:

    O kom er eens kijken. De in het artikel genoemde dozen zijn helemaal niks in vergelijking met het sprietvormige gezwel van megadozen wat zich in toenemend tempo uitstrekt vanaf de A4 bij Hoofddorp oostwaarts langs de N201. Het woekert al een aantal jaren maar voort, via de gemeenten Haarlemmermeer, Aalsmeer, Amstelveen, Uithoorn in de richting van de Amstel, de grens tussen provincies Noord-Holland en Utrecht.
    Ik meende in Uithoorn in het beschermde Groene Hart te wonen maar daar blijft niks van over. Stop het desastreuze groei-denken en ontwikkel een therapie die werkt!

  2. E.Hilbers schreef:

    Waarom kunnen die ‘dozen’ niet onder de grond?
    En natuur erbovenop.

  3. webmaster schreef:

    Reactie n.a.v. artikel “Mega-distributiecentrum ter grootte van 13 voetbalvelden splijt Alphen” in AD, 6 mei 2019.
    De Zeeuw constateert dat het Groene Hartbeleid is mislukt: het gebied verrommelt in hoog tempo terwijl de bestuurders de mond vol hebben over het behoud van landschap, ruimte en groen. Daarom pleit hij ervoor het idee van één Groen Hart op te geven, maar waardevolle stukken te benoemen en die te beschermen en te versterken.

    Hij kan smakelijk lachen om het onderzoek van het College van Rijksadviseurs naar de ‘verdozing’ van het landschap. ,,Mosterd na de maaltijd. Die lui hebben blijkbaar jaren zitten slapen En irrelevante prijsvragen uitgeschreven.’’

    De Stichting Groene Hart, die opkomt voor natuur, cultuur en landschap , is juist blij met dit onderzoek. ,,Dat kan erg helpen om niet van incident naar incident te hobbelen,’’ zegt voorzitter Chris Kalden. Hij vindt dat Alphense college ‘nee’ moet zeggen tegen projectontwikkelaars ‘die grootschaligheid als enige norm lijken te kennen’ en moet vasthouden aan het oorspronkelijke ontwerp voor dit gebied: ‘Een werklandschap met daarin verspreid staande gebouwen en een goede aansluiting op het omliggende landschap.’

  4. Bernt Feis schreef:

    Stikstofverbod nieuwe kans voor Stichting Groene Hart


    Eind mei verbood de Raad van State het bestaande stikstofbeleid van het kabinet omdat het de natuur onvoldoende beschermt. Een stevige uitspraak, volgens minister Carola Schouten. Het verbod haalt een streep door honderden plannen voor nieuwe huizen, wegen, bedrijventerreinen en boerderijen; Lelystad Airport staat nu ook op de tocht.

    De uitspraak van de Raad van State is met gejuich ontvangen door milieuclubs en behoudsorganisaties, die al jarenlang strijden tegen nieuwe bedrijventerreinen en woonwijken, zonneparken en megastallen. Het stikstofverbod sluit aan bij eerdere uitspraken in het zgn. Urgenda-proces; vorig jaar gaf de rechter milieuorganisatie Urgenda gelijk, waardoor het kabinet de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met 25% moet hebben verminderd.

    Voor de Stichting Groene Hart biedt deze uitspraken een nieuwe kans. Vroeger voerde de Stichting tal van procedures tegen ongewenste bouwplannen, tegenwoordig ligt de nadruk op polder-overleg. Niets mis met polderen, maar de praktijk wijst uit dat een combi van beiden het meeste effect heeft. Overheden zullen omstreden plannen immers pas bijstellen als ze weten dat deze plannen bij juridische toetsing kunnen sneuvelen. Voor een hond die alleen maar blaft maar nooit bijt hoef je niet bang te zijn.

    Voor de Stichting is er steeds meer werk te doen, bijv. de strijd tegen de verdozing van het landschap, tegen plannen voor nieuwe wegen en bedrijfsterreinen, tegen het voortdurende gerommel met de rode contouren, tegen plannen voor zonnecollectorenparken in de polder, tegen voorgenomen olie- en gasboringen en tegen groeiplannen van Schiphol. Die plannen worden soms steeds gekker, zoals de bouw van een doosvormig distributiecentrum bij Alphen en de plannen voor zonnecollectorparken op…water! Daarom Stichting: bijt van je af!

    Bernt Feis, oud-directeur Stichting Groene Hart

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*